11.11.2022
Brendni joylashtirish
Brend bozorga chiqishidan oldin, u kim uchun ishlashi va raqobatchilardan nimasi bilan farq qilishini aniqlab olishi kerak — odatda bularning barchasi bozorda mavjud bo‘lgan eng katta o‘yinchidan kelib chiqib aniqlanib olinadi.
Masalan, Coca-cola va Pepsi bunga dalil bo‘la oladi — Coca-cola o‘zini oilaviy, baxt va muhabbat haqidagi gapiradigan brend sifatida ko‘rsatsa, Pepsi aksincha yoshlarga mos, dangal, sport va faolliklarga yaqin brend sifatida rivojlanishga harakat qiladi.
Yoki boshqa misol — McDonald’s hamda Burger King. McDonald’s ezgu brend, u oilaviy qadriyatlar haqida gapiradi, Burger King esa o‘zini isyonkor, botir, yosh yigitlarga o‘xshab tutadi, joyi kelsa qo‘polroq hazil ham qilib qo‘yishi mumkin.
Brendni raqobatchilardan farqlab, uning maqsadli auditoriyasini aniqlab beradigan omil “pozitsiyalash” deb ataladi.
Bundan ancha yil oldin brendlar pozitsiyasini qandaydir texnika UTP lar atrofida qurishgan, masalan, avtomobil ishlab chiqaruvchilarining biri bizda eng qulay o‘rindiqlar bor desa, boshqasi eng sifatli faralar bilan maqtangan.
Taxminan 1980-yillarga kelib odamlar oddiy UTP endi ishlamaydi degan fikrga kelishgan. Shunda brendlar bir-biriga juda o‘xshash mahsulot ishlab chiqarishsa ham, ularning xarakteri, ovozi, kayfiyati va pozitsiyasi har xil bo‘lishi mumkinligini tushunib yetishgan.
Shundan beri brendlar nafaqat o‘z mahsulotlariga, balki o‘zlarining “yuzlari”, pozitsiyalariga sarmoya kiritib, uni borgan sari o‘ziga xos qilishga urinib kelishadi.
Shuning uchun bugun McDonald’s bilan Burger King aslida deyarli bir xil burger qilishsa ham, ularning birida oilaviy, farzandi bor odamlar o‘tirsa, boshqasida oldiga yosh do‘stlar to‘dasi kelib ovqatlanishadi.
Minim sizga o‘ziga xos pozitsiyalashni yaratib, raqobatchilardan ajralib chiqishda hamda shu orqali sizning brendingizga yaqin bo‘lgan auditoriyani topishda yordam bera oladi.
Boshqa maqolalar

29.09.2026
O‘zbekistonda “HalOl” sertifikati: u biznesingizga nima uchun kerak, narxi qancha va qanday olinadi?
Oldinlari “Halal” belgisi ko‘pchilik uchun shunchaki chiroyli marketing nayrangi edi. Qadoqqa yashil yarim oy yopishtirilsa, savdo o‘saverardi. Ammo o‘yin qoidalari tubdan o‘zgardi. 2025-yil 1-maydan boshlab O‘zbekistonda “Halal” markirovkasi davlat nazoratiga olindi. Endi bu belgi uchun faqat SMIIC standartlari asosidagi rasmiy sertifikat talab qilinadi. Sertifikat olish ixtiyoriy bo‘lsa-da, yirik supermarketlar, eksport yoki import xomashyo bilan ishlashda u biznesning asosiy shartiga aylandi.
Agar siz oziq-ovqat, kosmetika yoki hatto oddiy qadoqlangan suv ishlab chiqarayotgan bo‘lsangiz va qadog‘ingiz noqonuniy belgi uchun jarima yig‘ib kelishini emas, balki savdoni oshirishini istasangiz, yangi qoidalarni tushunib olishingiz kerak bo‘ladi. Ushbu maqolada biz bevosita brendlar bilan ishlovchi agentlik sifatida hammasini ipidan-ignasigacha bayon qilamiz: bugungi kunda qonuniy sertifikatlarni kim beryapti, ishlab chiqarishingiz qanday mezonlar asosida tekshiriladi, bu jarayon necha pulga tushadi va qaysi kutilmagan mahsulotlarda halollik statusi hal qiluvchi rol o‘ynaydi.

21.09.2026
Qadoq dizaynda mahalliy brendlarning xalqaro bozorga chiqishdagi odatiy xatolari
Oʻzbekistonlik ishlab chiqaruvchilar tobora koʻproq tashqi bozorga koʻz tikmoqda. Eksport qanchalik muvaffaqiyatli boʻlishini odatda qadoq hal qiladi. Odatda sabab mahsulot sifatida emas, balki tashqi bozor qadog‘i ichki bozordagi kabi chizilishida bo‘ladi. Yaʼni, oʻzimizda ishlanayotgan qadoqni olib, nomini inglizchaga oʻgirib qoʻyishadi, boʻldi tamom.
Quyida eng koʻp uchraydigan xatolar va ularning har biri nega dastlab koʻringanidan qimmatroq tushishi haqida so‘z yuritilgan.

15.09.2026
Oʻzbekistondagi bosmaxonalar imkoniyati va uning dizaynga taʼsiri qanday?
Chiroyli chizilgan prototip bilan bosmaxonadan chiqadigan qadoq har doim bir xil boʻlmaydi. Dizayner gʻayrioddiy shishani, unga yopishtirilgan baxmalsimon etiketkani va zarhal yozuvlarni chizib berishi mumkin. Asosiy savolni “buni ishlab chiqarish mumkinmi?”, deb qoʻyish kerak.
Muhimi, bu savol qadoq tasdiqlanishidan oldin, chizish paytidayoq qo‘yilishi kerak. Aks holda, qimmatga tushadigan qayta ishlash yoki “monitorda chiroyliroq edi” degan afsus-nadomat qoladi.
Oʻzbekistonda qadoq ishlab chiqarish FMCG bozori bilan birga oʻsib boryapti. Shuning uchun bosmaxonalarning real imkoniyatini bilish dizayner uchun rang va kompozitsiyani his qilishdek zarur.